INNOWACJA PEDAGOGICZNA „NOGA, RĘKA, CAŁE CIAŁO – JAK TO ZROBIĆ, BY WSZYSTKO GRAŁO”

INNOWACJA PEDAGOGICZNA„NOGA, RĘKA, CAŁE CIAŁO – JAK TO ZROBIĆ, BY WSZYSTKO GRAŁO” Terapia ręki poprzez ruch, zabawy sensoryczne i aktywność twórczą

Dla dzieci w wieku 6 lat

Czas realizacji: październik 2026r. – maj 2027r.

Opracowanie: Agnieszka Słuszniak

I. PODSTAWA PRAWNA

1. Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe.

2. Rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 11 marca 2026 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej, w tym dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym – Dz. U. z 2026 r. poz. 378.

3. Rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 8 lipca 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej – Dz. U. z 2026 r. poz. 958.

4. Statut przedszkola oraz dokumentacja wewnętrzna placówki.

 OPIS INNOWACJI

Sprawność manualna oraz prawidłowy rozwój motoryki małej mają ogromne znaczenie w funkcjonowaniu dziecka w wieku przedszkolnym. Sprawne dłonie i palce umożliwiają dziecku samodzielne wykonywanie wielu czynności dnia codziennego, podejmowanie aktywności plastycznych, konstrukcyjnych i manipulacyjnych oraz stanowią ważny element przygotowania do nauki pisania.

Rozwój sprawności rąk nie odbywa się jednak w oderwaniu od funkcjonowania całego organizmu. Na jakość pracy dłoni wpływają prawidłowa postawa ciała, stabilizacja tułowia, sprawność obręczy barkowej, napięcie mięśniowe, koordynacja ruchowa, równowaga, orientacja w schemacie własnego ciała oraz sposób odbierania i przetwarzania bodźców sensorycznych.

Dlatego innowacja „Noga, ręka, całe ciało – jak to zrobić, by wszystko grało” zakłada holistyczne podejście do rozwijania sprawności manualnej. Działania będą łączyły ruch całego ciała z ćwiczeniami dłoni i palców, aktywnością sensoryczną, grafomotoryczną, plastyczną, muzyczną, konstrukcyjną oraz zadaniami wymagającymi planowania i rozwiązywania problemów.

Dzieci będą uczyły się przede wszystkim poprzez działanie, zabawę, ruch, eksperymentowanie, obserwowanie, manipulowanie, konstruowanie i tworzenie. Będą miały możliwość samodzielnego wyboru materiałów, sposobu wykonania zadania oraz prezentowania efektów swojej pracy.

Takie podejście jest zgodne z założeniami nowej podstawy programowej, która podkreśla znaczenie osobistego działania dziecka, samodzielnej eksploracji świata, doświadczeń edukacyjnych, współpracy, rozwiązywania problemów, kreatywności, samodzielności i sprawczości.

Innowacja będzie realizowała założenia wszystkich dziewięciu obszarów osiągnięć dziecka:

• obszaru społecznego – poprzez współpracę, wspólne wykonywanie zadań, respektowanie zasad i wzajemne pomaganie sobie;

• obszaru osobistego – poprzez rozwijanie samodzielności, wytrwałości, wiary we własne możliwości, samoregulacji i troski o własne potrzeby;

• obszaru językowego – poprzez rozmowę, opisywanie działań, formułowanie instrukcji, nazywanie ruchów, materiałów, emocji i efektów własnej pracy;

• obszaru matematycznego – poprzez klasyfikowanie, przeliczanie, porównywanie, tworzenie rytmów i sekwencji, orientację przestrzenną oraz pomiary;

• obszaru przyrodniczego – poprzez wykorzystywanie materiałów naturalnych, obserwowanie przyrody i działania sensoryczne na świeżym powietrzu;

• obszaru technicznego – poprzez konstruowanie, majsterkowanie, łączenie materiałów, planowanie i udoskonalanie własnych konstrukcji;

• obszaru cyfrowego – poprzez poznawanie zasad bezpiecznego i higienicznego korzystania z technologii oraz wykorzystywanie narzędzi cyfrowych przez nauczyciela wyłącznie jako uzupełnienia działań edukacyjnych;

• obszaru artystycznego – poprzez działania plastyczne, muzyczne, rytmiczne, teatralne i twórcze;

• obszaru ruchowego – poprzez rozwijanie koordynacji, równowagi, siły, zręczności, sprawności i świadomości własnego ciała.

Nowa podstawa wskazuje, że wszystkie obszary rozwoju są obecne w codziennych aktywnościach dziecka i wzajemnie się przenikają.

ZAKRES INNOWACJI

Innowacja obejmuje działania edukacyjne, ruchowe, sensoryczne, manualne, grafomotoryczne, plastyczne, muzyczne i konstrukcyjne ukierunkowane na:

• rozwijanie motoryki dużej i małej;

• wzmacnianie obręczy barkowej i mięśni posturalnych;

• rozwijanie stabilizacji tułowia;

• doskonalenie koordynacji wzrokowo-ruchowej i obustronnej;

• rozwijanie sprawności dłoni i palców;

• doskonalenie prawidłowego chwytu narzędzia pisarskiego;

• rozwijanie płynności ruchów ręki;

• rozwijanie orientacji w schemacie własnego ciała;

• rozwijanie percepcji dotykowej i czucia głębokiego;

• rozwijanie koncentracji i samoregulacji;

• rozwijanie planowania i organizowania ruchu;

• rozwijanie samodzielności;

• przygotowanie do nauki pisania;

• rozwijanie kreatywności i sprawczości dziecka;

• stwarzanie dzieciom możliwości podejmowania decyzji i prezentowania własnych pomysłów.

 CELE INNOWACJI

Cel główny

Celem głównym innowacji jest wszechstronne wspieranie rozwoju psychoruchowego dzieci 6-letnich poprzez łączenie aktywności ruchowej, sensorycznej, manualnej, grafomotorycznej, plastycznej, muzycznej i konstrukcyjnej, ze szczególnym uwzględnieniem rozwijania sprawności rąk i całego ciała oraz przygotowania dziecka do podjęcia nauki w szkole.

Realizacja innowacji będzie jednocześnie wspierała rozwój kompetencji fundamentalnych – językowych, matematycznych, cyfrowych i ruchowych, kompetencji przekrojowych – poznawczych, społecznych i osobistych – oraz sprawczości dziecka.

Cele szczegółowe

Realizacja innowacji będzie służyła:

• usprawnianiu precyzyjnych ruchów dłoni i palców;

• wzmacnianiu mięśni dłoni, palców i kończyn górnych;

• doskonaleniu pracy barku, łokcia, nadgarstka i dłoni;

• rozwijaniu koordynacji wzrokowo-ruchowej;

• rozwijaniu koordynacji obustronnej;

• doskonaleniu prawidłowego chwytu narzędzia pisarskiego;

• rozwijaniu grafomotoryki i płynności ruchów ręki;

• rozwijaniu prawidłowej postawy ciała;

• wzmacnianiu mięśni posturalnych;

• rozwijaniu motoryki dużej;

• doskonaleniu równowagi i orientacji przestrzennej;

• rozwijaniu świadomości własnego ciała;

• rozwijaniu percepcji dotykowej i czucia głębokiego;

• dostarczaniu różnorodnych, bezpiecznych doświadczeń sensorycznych;

• rozwijaniu koncentracji uwagi i samoregulacji;

• rozwijaniu umiejętności planowania i wykonywania ruchu;

• rozwijaniu umiejętności rozwiązywania prostych problemów;

• rozwijaniu umiejętności współpracy i komunikowania się;

• rozwijaniu kompetencji matematycznych poprzez klasyfikowanie, przeliczanie, porównywanie i mierzenie;

• rozwijaniu kompetencji językowych poprzez opisywanie działań, formułowanie wypowiedzi i instrukcji;

• rozwijaniu kreatywności i myślenia twórczego;

• rozwijaniu samodzielności i wytrwałości;

• wzmacnianiu poczucia sprawczości;

• umożliwianiu dziecku podejmowania decyzji dotyczących sposobu wykonania zadania;

• rozwijaniu odpowiedzialności za własne działania;

• przygotowaniu dziecka do nauki pisania;

• rozwijaniu samodzielności w czynnościach dnia codziennego;

• wzmacnianiu wiary dziecka we własne możliwości;

• stwarzaniu okazji do osiągania sukcesu poprzez osobiste działanie i podejmowanie nowych wyzwań.

 CZAS I ORGANIZACJA INNOWACJI

Innowacja będzie realizowana od października 2026 r. do maja 2027 r.

Zajęcia będą prowadzone systematycznie w ramach codziennej pracy dydaktyczno-wychowawczej oraz podczas zaplanowanych aktywności ruchowych, sensorycznych, plastycznych, muzycznych, konstrukcyjnych i grafomotorycznych.

PRZEWIDYWANE EFEKTY

W wyniku realizacji innowacji dziecko:

• zwiększy sprawność całej kończyny górnej;

• poprawi sprawność dłoni i palców;

• będzie sprawniej wykonywało czynności manipulacyjne;

• poprawi koordynację wzrokowo-ruchową;

• będzie lepiej współpracowało obiema rękami;

• rozwinie prawidłowy chwyt narzędzia pisarskiego;

• będzie kontrolowało siłę nacisku dłoni;

• zwiększy płynność ruchów grafomotorycznych;

• będzie lepiej przygotowane do nauki pisania;

• poprawi stabilizację i kontrolę postawy ciała;

• rozwinie motorykę dużą;

• poprawi równowagę i orientację przestrzenną;

• rozwinie świadomość własnego ciała;

• będzie lepiej tolerowało różnorodne bodźce dotykowe;

• zwiększy koncentrację uwagi;

• będzie sprawniej planowało i wykonywało ruch;

• rozwinie samodzielność;

• będzie podejmowało próby samodzielnego rozwiązywania problemów;

• rozwinie umiejętność współpracy;

• będzie potrafiło komunikować swoje pomysły;

• rozwinie kreatywność i myślenie twórcze;

• będzie podejmowało własne inicjatywy;

• będzie potrafiło prezentować efekty swojej pracy;

• rozwinie poczucie sprawczości;

• nabędzie większej wiary we własne możliwości;

• PODSUMOWANIE

Innowacja pedagogiczna „Noga, ręka, całe ciało – jak to zrobić, by wszystko grało” będzie stanowiła propozycję systematycznego wspierania rozwoju dzieci 6-letnich poprzez połączenie ruchu, zabaw sensorycznych, ćwiczeń manualnych, grafomotorycznych, plastycznych, muzycznych i konstrukcyjnych.

Jej założenia pozostają zgodne z charakterem terapii ręki, jednak zostały rozszerzone o kierunki wskazane w nowej podstawie programowej wychowania przedszkolnego 2026.

Szczególne znaczenie będzie miało uczenie się poprzez działanie, tworzenie dzieciom możliwości samodzielnej eksploracji, podejmowania decyzji, rozwiązywania problemów, współpracy i prezentowania własnych pomysłów.

Innowacja będzie wspierała wszystkie dziewięć obszarów osiągnięć dziecka, ze szczególnym uwzględnieniem obszaru ruchowego, osobistego, technicznego i artystycznego, a także kompetencji fundamentalnych, kompetencji przekrojowych i sprawczości dziecka.

Głównym założeniem pozostaje przekonanie, że sprawne ręce są częścią sprawnego całego ciała, a rozwój dziecka dokonuje się poprzez aktywność, doświadczenie, zabawę i osobiste działanie.

Innowacja będzie wspierała również osiąganie gotowości szkolnej, szczególnie w zakresie sprawności manualnej, grafomotoryki, koordynacji wzrokowo-ruchowej, koncentracji, samodzielności, wytrwałości i sprawczości.